Dood
AlgemeenAlle mensen moeten sterven. Dat is de eerste regel van een christelijk lied. Dat lied zingt vooral over de christelijke troost van het leven na dit leven. Er was een tijd dat, althans in onze cultuur, alle mensen daar wel weet van hadden. Die tijd is voorbij. Alternatieve visies op de dood zijn er altijd geweest, her en der in de wereld. Bij ons neemt de natuurwetenschappelijke benadering, en daarin vooral het evolutionaire wereldbeeld, een dominante plaats in.
De dood is universeel en onontkoombaar. Dat is een drukkend en overweldigend besef. Zoals een oudere man tegen me zei: Ik kom tegenwoordig alleen nog maar op begrafenissen. De dood maaide zijn generatiegenoten weg. Het maakt murw. In díe zin hoort de dood bij het leven.
De dood brengt rouw. De lege plaats blijft, je leert er min of meer mee leven, maar veel troostwoorden zijn goedkoop en helpen niet.
We krijgen geen bericht van de andere kant, die is voor ons ontoegankelijk. De onwetendheid knaagt. Door de geschiedenis van de mensheid heen is die leegte op allerlei manieren ingevuld. Meestal was er wel een idee over een leven na dit leven, een voortbestaan van de ziel, een bestaan in een of andere ideale wereld, met tweeënzeventig ..